هندبال
هندبال:
زمين بازي
زمين بازي، محوطه اي است به شکل مستطيل که طول آن 40 و عرض آن 20 متر مي باشد. اين زمين داراي دو محوطه دروازه (قانون 1:4 و قانون 6) و يک محوطه بازي است. دو خط بلند طولي را خطوط کناري و خطوط کوتاه انتهايي را خط دروازه (بين دو پايه دروازه) يا خط بيروني دروازه (دو طرف دروازه) مي نامند.
زمين بازي حداقل بايد در طول خطوط کناري، يک متر و در پشت خط بيروني دروازه، دو متر حريم داشته باشد. وضعيت زمين بازي نبايد به صورتي تغيير يابد که باعث کسب آوانتاژ يکي از تيمها شود.
توپ
توپ، به شکل کروي و جنس آن از چرم و يا مواد مصنوعي است. سطح توپ نبايد براق و لغزنده باشد اندازه توپ شامل محيط و وزن، در رده هاي مختلف تيمي به صورت متفاوت به شرح زير است:
* محيط 60ـ58 سانتيمتر و وزن 475ـ425 گرم (اندازه 3 فدراسيون جهاني هندبال) براي مردان و نوجوانان (بالاي 16سال)؛
* محيط 56ـ54 سانتيمتر و وزن 375ـ325 گرم (اندازه 25 فدراسيون جهاني هندبال) براي زنان و دختران جوان (بالاي 14 سال) و پسران جوان (16ـ12 سال)؛
*محيط 52ـ50 سانتيمتر و وزن 330ـ290 گرم (اندازه 1 فدراسيون جهاني هندبال) براي دختران جوان (14ـ8 سال) و پسران جوان (12 ـ8 سال).
توضيح: شرايط فني لازم براي توپهاي مورد استفاده در کليه مسابقات بين المللي رسمي در مقررات توپ فدراسيون جهاني هندبال آمده است. اندازه و وزن توپهاي مورد استفاده در ميني هندبال، در اين قوانين گنجانده نشده است.
در هر بازي، حداقل بايد دو توپ در اختيار باشد. در جريان بازي، توپهاي ذخيره بايد در نزديکترين محل به ميز وقت نگهدار باشد. داوران تصميم مي گيرند چه زماني از توپ ذخيره استفاده شود. در چنين موقعيتي به منظور حداقل توقف اجتناب از اعلام تايم اوت، داوران بايد سريعاً توپ ذخيره را وارد بازي نمايند.
وقت بازي، علامت پاياني و تايم اوت
وقت عادي بازي براي تمامي تيمهايي که 16 سال به بالا دارند در دو نيمه و هر نيمه به مدت 30 دقيقه است که در بين آن 10 دقيقه استراحت داده مي شود. وقت عادي بازي براي تيمهاي جوانان، دو زمان 25 دقيقه اي براي گروه سني 12 تا 16 سال و دو وقت 20 دقيقه اي براي گروه سني 8 تا 12 سال مي باشد. در هر دوي اين موارد، زمان استراحت 10 دقيقه مي باشد.
چنانچه مسابقاتي که برنده آن بايد معلوم شود، در پايان وقت عادي، مساوي تمام شود، پس از 5 دقيقه استراحت، بازي در وقت اضافي ادامه خواهد يافت. وقت اضافي شامل دو نيمه 5 دقيقه اي همراه با يک دقيقه استراحت در بين دو نيمه خواهد بود. چنانچه مسابقه پس از وقت اضافي اول مجدداً مساوي شود، پس از 5 دقيقه استراحت، وقت اضافي دوم انجام خواهد شد. اين وقت اضافي نيز شامل دو نيمه 5 دقيقه اي همراه با يک دقيقه استراحت بين دو نيمه خواهد بود. در صورتي که مسابقه همچنان مساوي باشد، برنده به وسيله مقررات خاص همان مسابقات، تعيين خواهد شد.
علامت پاياني
وقت بازي با سوت داور براي اجراي پرتاب شروع، آغاز مي شود. بازي به وسيله علامت پاياني ساعت عمومي يا وقت نگهدار خاتمه مي يابد. اگر هيچ نوع علامتي داده نشد، داور براي اعلام پايان وقت، سوت خواهد زد .
توضيح: در صورتي که ساعت عمومي مجهز به علامت اتوماتيک پاياني در دسترس نباشد، وقت نگهدار از يک ساعت روميزي با يک کورنومتر استفاده کرده و خاتمه مسابقه را با علامتي که مي دهد اعلام خواهد کرد. چنانچه از ساعت اتوماتيک استفاده مي شود در صورت امکان بايد ترتيبي داده شود تا ساعت از صفر به سمت 30 دقيقه وقت را نشان دهد.خطاها و رفتار خلاف روحيه ورزشي که قبل يا همزمان با اعلام پايان وقت، به وقوع مي پيوندد، بايد جريمه شود (براي وقت استراحت بين دو نيمه يا پايان مسابقه) حتي اگر به علت همزماني اعلام پايان وقت و وقوع خطا، نتوان همان موقع خطا را اعلام نمود. داوران فقط پس از آنکه ضرورتاً پرتاب آزاد (به استثناي پرتاب آزاد) يا پرتاب 7 متر اجرا شده و نتيجه بلاواسطه آن به دست آمده باشد مسابقه را پايان خواهند داد.در حالي که پرتاب آزاد يا پرتاب 7 متر در حال اجرا بوده يا قبلاً اجرا شده و توپ در فضا مي باشد، اگر علامت پاياني وقت، به صدا درآيد (براي وقت استراحت بين دو نيمه يا پايان مسابقه) پرتاب بايد تکرار شود. قبل از آنکه داوران، پايان مسابقه را اعلام نمايند بايد نتيجه بلاواسطه پرتاب تکرار شده مشخص شود.در هنگام اجراي پرتاب آزاد يا پرتاب 7 متر در صورتي که بازيکنان يا مسؤولين تيم، مرتکب تخلف يا رفتار خارج از روحيه ورزشي گردند با جريمه شخصي روبه رو مي شوند. به هر حال تخلف، در خلال اجراي چنين پرتابي نمي تواند منجر به يک پرتاب آزاد در جهت مخالف شود.چنانچه داوران، متوجه شوند که وقت نگهدار، زودتر از موعد، پايان مسابقه را اعلام کرده است (براي استراحت بين و نيمه و پايان مسابقه) آنها بايد بازيکنان را براي ادامه بازي در زمان باقيمانده در زمين نگهدارند. تيمي که در لحظه وقوع زود هنگام بازي، توپ را در اختيار داشته است، در شروع مجدد بازي نيز صاحب توپ خواهد بود. اگر توپ، قبلاً از جريان بازي خارج شده باشد بازي با پرتابي متناسب با آن، با موفقيت ادامه خواهد يافت. اگر توپ در جريان بازي باشد، بازي با يک پرتاب آزاد ادامه خواهد يافت. اگر نيمه اول (يا وقت اضافي) ديرتر از زمان مقرر به پايان برسد، نيمه دوم بايد به همان ميزان، کاهش يابد. اگر نيمه دوم (يا وقت اضافي) ديرتر از زمان مقرر به پايان برسد، داوران نمي توانند در اين وضعيت، تغييري ايجاد نمايند.
تايم اوت
داوران تصميم مي گيرند که وقت بازي چه موقع و براي چه مدت متوقف شود (تايم اوت).
در موارد زير اعلام تايم اوت الزامي است:
الف) هنگام اعلام دو دقيقه تعليق، ديسکاليفه يا اکسکلود؛
ب) هنگام اعلام پرتاب 7 متر؛
ج) هنگام اعلام تايم اوت تيمي؛
د) هنگام خطاي تعويض با ورود بازيکن اضافي به زمين؛
ه) هنگامي که از سوي وقت نگهدار يا سرپرست فني سوت زده شود؛
و) هنگام ضرورت مشورت بين داوران، طبق قانون 17:8؛
در وضعيتهاي مسلم ديگر و متناسب با موقعيت، مي توان به صورت عادي نيز تايم اوت اعلام نمود . تخلفات در حال تايم اوت، نتيجه اي مشابه تخلفات در خلال وقت بازي را خواهد داشت.
در ارتباط با تايم اوت، داوران به وسيله علامتي به وقت نگهدار اعلام خواهند کرد چه زماني وقت بازي متوقف و چه زماني مجدداً شروع شود. توقف وقت بازي به وسيله 3 سوت کوتاه و علامت به وقت نگهدار اطلاع داده خواهد شد. پس از تايم اوت همواره بايد شروع مجدد بازي به وسيله سوت اعلام شود.
هر تيم، مجاز به استفاده از يک دقيقه تايم اوت تيمي در هر نيمه از وقت معمول بازي مي باشد
خطاها و رفتار خارج از روحيه ورزشي
موارد ذيل مُجاز مي باشد:
الف) استفاده از دستها و بازوها به منظور سد کردن يا گرفتن توپ؛
ب) استفاده از دست باز به منظور دور کردن توپ از حريف در هر جهت؛
ج) استفاده از بدن براي سد کردن حريف حتي هنگامي که بازيکن مقابل، توپ را در مالکيت خود ندارد؛
د) ايجاد تماس بدني با حريف از روبه رو به وسيله دستهاي خم شده و حفظ اين تماس براي کنترل و تعقيب بازيکن مقابل؛
موارد ذيل مُجاز نمي باشد:
الف) کشيدن يا ضربه زدن به توپي که در دست بازيکن مقابل است؛
ب) سد کردن يا هل دادن حريف به وسيله بازوها و دستها يا پاها؛
ج) بغل کردن، گرفتن، هل دادن، دويدن يا پريدن بر روي حريف؛
د) به هر شکل، ممانعت يا به خطر انداختن بازيکن مقابل (با توپ يا بدون توپ) تخلف از قوانين است؛
هر خطايي که مناسب و درخور تعريف جريمه پيش رونده باشد، مستلزم جريمه شخصي است که با اخطار آغاز شده و روند افزايش و رشد آن جريمه هاي شديدتري مي باشد . اخطارها و تعليقهايي که براي ديگر تخلفات، داده مي شود نيز بايد در جريمه پيش رونده مورد محاسبه قرار گيرد.
حالات و بيانات زباني و فيزيکي که با روحيه ورزشکاري منافات دارد به عنوان رفتار خارج از روحيه ورزشي تلقي مي شود اين، هم براي بازيکنان و هم براي مسؤولين تيم چه داخل يا خارج از زمين قابل اجرا مي باشد.
بازيکني که حرکات خطرناک عليه سلامتي حريف که در حال حمله است انجام دهد، بايد ديسکاليفه شود . علي الخصوص اگر مرتکب اعمال ذيل شود:
الف) از بغل يا از پشت زدن يا به عقب کشيدن دست پرتاب کننده بازيکني که در حال پرتاب يا پاس دادن توپ است.
ب) انجام هرگونه عملي که منجر به ضربه زدن به گردن يا سر حريف گردد.
ج) تعمداً ضربه زدن به بازيکن حريف به وسيله پا يا زانو و يا هر طريق ديگري.
د) هل دادن بازيکن مقابل که در حال دويدن يا پريدن يا حمله است. در هر جهت در حالي که بازيکن مقابل کنترل خود را از دست دهد اين موضوع شامل هنگامي که دروازه بان در ارتباط با ضد حمله حريف، محوطه دروازه را ترک مي کند نيز مي شود.
ه) زدن توپ به سر بازيکن مدافع در هنگام اجراي پرتاب آزاد که به صورت شوت مستقيم به طرف دروازه است، با فرض آنکه بازيکن مدافع قبلاً در حال حرکت نبوده يا به صورت مشابه زدن توپ به سر دروازه بان در هنگام اجراي پرتاب 7 متر با اين فرض که دروازه بان قبلاً در حال حرکت نبوده است.
رفتار شديد خارج از روحيه ورزشي به وسيله بازيکن يا مسؤول تيم داخل يا خارج از زمين بازي بايد به وسيله ديسکاليفه جريمه شود
بازيکني که در جريان بازي مرتکب درگيري بدني شود، بايد اکسکلود شود . درگيري بدني خارج از جريان بازي به وسيله ديسکاليفه جريمه مي شود . مسؤول تيم که مرتکب درگيري بدني مي شود بايد ديسکاليفه گردد
توضيح: درگيري بدني از لحاظ اين قانون به مفهوم برخورد شديد بدني به صورت تعمدي عليه افراد ديگر مي باشد (بازيکن، داور، وقت نگهدار/ منشي، مسؤول تيم، نمايندگان، تماشاگران). به عبارت ديگر آن رفتار يک عکس العمل ساده يا نتيجه يک اشتباه نيست بلکه روشي افراطي مي باشد. در اين قانون آب دهان انداختن به افراد ديگر معادل درگيري بدني محسوب مي شود.
اگر تخلف عليه قانونهاي 7ـ8:2 به صورت مستقيم يا غيرمستقيم باعث توقف بازي و موجب از بين رفتن يک شانس مسلم گل براي تيم مقابل شود منجر به پرتاب 7 متر براي آن تيم مي گردد در غير اين صورت اين تخلف منجر به يک پرتاب آزاد براي تيم مقابل مي شود.
نتيجه گيري
هندبال که ورزشي پرتحرک و در رديف ورزشهاي خشن معرفي شده در مدت يکساعت و يا حتي بيشتر بازي مي شود و ا زمجموعه اي از مهارتها و حرکات مثل دويدن- راه رفتن- پريدن – توقف کردن – عقب و جلو رفتن – پرتاب کردن و برخوردهاي فيزيکي در دفاع و حمله...تشکيل شده است .
تحقيق آقاي عليرضا اسماعيلي نشان مي دهد بازيکنان مرد در مسابقات هندبال بطور ميانگين 4829 متر را دويده و يا راه رفته اند .
رسيدن به يک حد مطلوب از آمادگي هاي عمومي تضمين کننده موفقيت ورزشکار خواهد بود. تحقيقات ويژه در مورد آسيب هاي ورزشي هندبال نشان مي دهند ورزشکاراني که داراي آمادگي جسماني بهتري هستند کمتر در معرض آسيبهاي ورزشي قرار مي گيرند.
از بررسي تحقيقات داخلي و خارجي چنين نتيجه گيري مي شود که بين ويژگيهاي بدن سنجي و آمادگي هاي عمومي ورزشکاران هندبال ارتباطي قوي وجود دارد. بطوريکه اکثراً اندازه قد- ابعادبدني- جثه قوي- بلندي طول اندام بالائي – اندازه وجب دست پرتاب را جزء فاکتورهاي اصلي و عمومي بازيکنان مي دانند. علاوه بر ويژگيهاي عمومي فوق خصوصيات بازيکنان در هر پست مختلف بازي هندبال با يکديگر متفاوت است که در انتخاب افراد مي بايست ملاک قرار گيرد.
آشنایی با ورزش هندبال :
هندبال ورزشی با آهنگ تند می باشد، که در آن بازیکنان دو تیم هفت نفره ( ۶ بازیکن و ۱ دروازهبان در هر تیم ) شرکت دارند. این بازیکنان از یک توپ کوچک برای پاس، پرتاب و دریبل استفاده می کنند و تلاش می کنند که بیشتر از تیم روبرو امتیاز بدست آورند. در این ورزش هدف وارد کردن توپ به دروازه حریف است و تیمی که گلهای بیشتری زده است برنده است. هندبال شبیه فوتبال است با این تفاوت که بجای پا از دست برای انتقال توپ استفاده میشود. این بازی حوالی سال ۱۹۲۰ ایجاد شد.
دورههای زمانی بازی هندبال :
در بازی استاندارد برای افراد بالای 16 سال، در دو نیمه 30 دقیقه ای و یک زمان استراحت 10 دقیقه ای میان این دو نیمه برگزار می شود. برای افراد 12 تا 16 سال، در دو نیمه 25 دقیقه ای و یک زمان استراحت 10 دقیقه ای میان این دو نیمه برگزار می شود. برای افراد 8 تا 12 سال، در دو نیمه 20 دقیقه ای و یک زمان استراحت 10 دقیقه ای میان این دو نیمه برگزار می شود.
اندازه توپ هندبال :
سایز III : در بازی مردان، بزرگتر از 16 سال: محیط توپ هندبال 58 تا 60 سانتیمتر و وزن آن 425 تا 475 گرم است.
سایز II : در بازی زنان، پسران نوجوان بین 12 تا 16 سال و دختران بزرگتر از 14 سال : محیط توپ هندبال 54 تا 56 سانتیمتر و وزن آن 325 تا 375 گرم است.
سایز I : خردسالان بزرگتر از 8 سال: محیط توپ 290 تا 330 و وزن توپ 50 تا 52 گرم است.
زمین بازی هندبال داخل سالن :
زمین بازی یک مستطیل در اندازه 40 متر در 30 متر است. منطقه ایمنی پیرامون زمین دست کم 1 متر از خطهای طولی زمین فاصله دارد و در قسمت خط گل نیز 2 متر دورتر از خط گل می باشد. پهنای خط کشی زمین بازی، در هندبال 5 سانتیمتر میباشد اما خط کشی میان دو تیر یک دروازه 8 سانتیمتر پهنا دار.
ورود ورزش هندبال به کشور که مربوط به دهه های اخیر می باشد نسبت به سایر رشته ها از گسترش خوبی برخوردار بوده است این رشته در همان اوایل بخاطر سادگی و جذابیتش بعنوان یک ورزش آموزشگاهی مورد توجه دانش آموزان پسر و دختر قرار گرفت. بطوریکه بزودی دامنه توسعه آن به رده های سنی دیگر گسترش یافت. در طول این مدت که حدود 30 سال می شود افراد زیادی به شکلهای مختلف برای شناسائی – دوام و رونق آن تلاش کرده اند که ذکر اسامی تمامی آنها در محدوده این تحقیق نمی گنجد. تجربه نشان داده تلاش و خدمات افراد به خاطر اینکه بیشتر جنبه تجربی و شخصی دارند و مکتوب نیستند .بعد از مدتی فراموش و یا بطور کلی از یاد می روند. در صورتیکه ثبت رویدادها و وقایع علمی و تحقیقی بصورت تألیف ترجمه ، مقاله ، فیلم ، اسلاید... ماندگار و قابل استفاده هستند و بسادگی قابل دسترسی ومراجعه می باشند بطوریکه می توان از کم و کیف کارها ی انجام شده مطلع شد با این دیدگاه در فصل دوم کوشش می شود به پیدایش ورزش هندبال در دنیا و سیر تحول و رواج آن ، وکشورهایی که درتوسعه و گسترش هندبال بشکل مدرن امروزی نقش داشته اند، اشاره گردد.
همچنین به تاریخچه هندبال درایران و روند پیدایش و توسعه آن پرداخته می شود درقسمت بعد عناوین نوشتاری که در ورزش هندبال کشور تا کنون بصورت تألیف – تحقیق – ترجمه و مقاله انجام گرفته است معرفی می شوند. در پایان این فصل به تحقیقات ویژه عنوان تحقیق که در دسترس بوده اشاره و نتیجه گیری می گردد.
·اطلاعات عمومی:
هندبال یک بازی تیمی است که اساس آن با اقتباس از بازی فوتبال پایه ریزی گردیده و نحوه ترکیب تیم و حتی تعیین فصلهای مناسب برای مسابقات بر مبنای بازی فوتبال تنظیم شده است. در این بازی هر تیم سعی میکند توپ را با دست به دروازه تیم مقابل پرتاب کند و در عین حال از دروازه خود در مقابل حملات تیم مقابل دفاع نماید . هر تیم دارای 10 بازیکن و دو دروازه بان است که در داخل زمین فقط 6 بازیکن و یک دروازه بان بازی میکنند . بازیکنان از تکنیکهای مختلف در جهت پاس دادن توپ به یکدیگر و شوت کردن آن و یا انجام انواع حمله و ضد حمله استفاده میکنند و با سد نمودن راه بازیکنان تیم مقابل ، مانع موفقیت آن تیم میگردند. بازی هندبال در فضای باز توسط دو تیم که هر تیم از 11 بازیکن تشکیل شده است ، انجام میگیرد .با توجه به استقبال جوانان از این رشته ورزشی ، پیش بینی حداقل 1000 نفر تماشاچی در سالنهای هندبال توصیه میشود . تماشاچیان در این سالنها در دو سمت طولی سالن استقرار مییابند و حداقل فاصله آنها از خطوط اطراف زمین باید 2 متر در نظر گرفته شود .
هندبال که به مادر ورزش های توپی شهرت دارد به اشکال زیر بازی می شود:
1. هندبال هفت نفره
2. مینی هندبال
3. هندبال نشسته
4. هندبال با ویلچر
5. هندبال ساحلی
·تجهیزات مورد نیاز :
- توپ : توپ هندبال کرهای شکل و یک رنگ بوده و از جنس چرم طبیعی و یا مصنوعی است . سطح توپ نباید برق و لیز باشد . محیط توپ برای مردان 58 الی 60 سانتیمتر و وزن آن 425 الی 475 گرم میباشد . در بازیهای زنان محیط توپ 54 الی 56 سانتیمتر و وزن آن 325 الی 400 گرم است .
·قوانین کلی هندبال :
1- بازی هندبال توسط دو تیم و در یك تیم رسمی ، هندبال با 12 نفر بازیكن انجام می شود .
2- زمین هندبال دارای 40 متر طول و 20 متر عرض می باشد و در هر نیمه از زمین یك دروازه وجود دارد .
3- وقت بازی برای بازیكنان زن و مرد 16 سال به بالا عبارت است از دو نیمه 30 دقیقه ای با 10 دقیقه استراحت بین آن .
4- هدف از انجام این بازی عبور دادن توپ از خط دروازه با استفاده از شوت كه با رعایت قوانین مربوط توسط دستها انجام می شود ، می باشد .
5- توپ را می توان با پاسهای مختلف ( بالای سر ، سینه و ...) ، دریبل ، سه گام و ....... با رعایت قوانین در زمین حركت داد تا منجر به زدن گل شود ، هر گل در این بازی یك امتیاز محسوب می شود .
·فواید اختصاصی هندبال:
1- اجزای آمادگیهای جسمانی مثل : سرعت ، قدرت ، استقامت ، چابكی و انعطاف پذیری در این رشته ورزشی در حد مطلوب پرورش می یابند .
2- دررشته هندبال آمادگیهای روانی و خلاقیت افزایش یافته و قوه ادراك و تصمیم گیری را در فرد در یك سطح بسیار بالا افزایش می دهد .
3- بازی با توپ و استفاده از تكنیكهای پیشرفته دراین رشته باعث می شود كه در اغلب اوقات بازیكنان ، لذت موفقیت را در اجرای این مهارت احساس می كنند .
4- سرعتی كه لازمه موقیت در بازی هندبال است سبب ازدیاد سرعت عمل وعكس العمل در بازیكن می شود .
5- ورزش هندبال سبب تقویت عوامل روانی مطلوب مانند : اعتماد به نفس ، تمركز ، توجه و خود شكوفایی می شود .
6- باعث كسب نشاط وشادابی در فرد می شود .